Showing posts with label Động vật. Show all posts
Showing posts with label Động vật. Show all posts

Sunday, June 30, 2013

Bọ xít hút máu: nhận biết và cách phòng chống

Phát hiện và nhận biết bọ xít hút máu



Bọ xít hút máu thuộc họ Reduviidae là họ bọ xít bắt mồi thuộc bộ cánh nửa (Hemiptera), lớp côn trùng (Insecta). Trong họ này (Reduviidae) phần nhiều là côn trùng có ích, chuyên săn bắt côn trùng khác để ăn; song cũng có một số loài là những loài bọ xít hút máu, có kim chích dài ba đốt, rất khỏe. Phần gốc vòi cong, không dính sát đầu. Mặt bụng của ngực trước có rãnh lõm để nạp vòi và có nọc độc làm tê liệt con mồi. Bọ xít hút máu có chiều dài từ khoảng 1-3,5 cm tùy thuộc vào còn non hay trưởng thành; phần bụng rộng và dẹp, đầu, thân và các phần phụ khác nhẵn hoặc có lông ngắn. Ở rìa thân có sọc màu vàng, thân có màu nâu đặc trưng, khác với các loại bọ xít khác có đủ màu xanh, đen, nâu... Loại bọ xít này thường đẻ trứng trên thành của giường, tủ hoặc dướic các đống gỗ ngoài nhà; trứng có kích thước khoảng 1-1,5 mm và màu trắng ngà.


   Bọ xít hút máu thu thập ở Tp. Quy Nhơn

Loài bọ xít hút máu sống bằng máu người hoặc động vật, khi không có động vật chúng sẽ tìm đến người để hút máu. Chúng không những chỉ xuất hiện ở các khu nhà ẩm thấp, tối tăm mà còn có mặt cả ở những khu nhà cao tầng, đầy đủ tiện nghi. Bọ xít hút máu thường sống ở giường, đệm, tủ, khe nứt, trên trần nhà, dưới đống củi..., chúng có thể làm ổ cả trong hoặc ngoài nhà. Ban ngày bọ xít hút máu thường trốn vào các khe tối như khe giường, khe tủ... đêm đến mới hoạt động, nên con người thường không biết sự có mặt của chúng.


Phần gốc vòi cong của bọ xít hút máu

Thông thường thời kỳ sinh sản của bọ xít hút máu là vào đầu mùa mưa, khi độ ẩm trong không khí tăng cao, nên ở khu vực miền Trung trong thời điểm hiện nay đang là mùa sinh sản của bọ xít hút máu.

Bọ xít hút máu có chiều dài từ khoảng 1-3,5 cm

 Trứng của bọ xita hút máu có màu trắng ngà

Cách phòng chống bọ xít hút máu
         
           Cho dù đến thời điểm này ở Việt Nam chưa phát hiện ra trường hợp nào bị bệnh do bọ xít này là trung gian lây truyền bệnh; nhưng trước tình hình bọ xít hút máu xuất hiện ở nhiều nơi và có thể đốt người, nên người dân cần có một số biện pháp như sau:

Người dân có thể nhận biết loại bọ xít này, khi nhìn thấy nó với các biểu hiện như: Bọ xít hút máu có chiều dài từ khoảng 1-3,5 cm,phần bụng rộng và dẹp, ở rìa thân có sọc màu vàng, thân có màu nâu đặc trưng. Nếu thấy chúng xuất hiện trong nhà, khe tủ, dưới đệm, giường tốt nhất là dùng vải ẩm chụp lên, giữ chặt cho côn trùng chết hẳn rồi bỏ vào thùng rác. Ngoài ra cũng có thể ngăn cản sự sinh sôi, phát triển của loài côn trùng này trong nhà bằng cách vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, khô ráo, thường xuyên vệ sinh các nơi ẩm thấp như khe giường, gầm tủ, gầm giường, dưới đệm.
Nếu bị bọ xít hút máu người đốt, người dân nên rửa ngay vết đốt bằng xà phòng, không gãi tại chỗ vết đốt để tránh gây xước, viêm nhiễm và đến ngay cơ sở y tế chuyên về da liễu để được khám, điều trị chống dị ứng và chống viêm nhiễm tại chỗ. Không nên gãi hay đánh chết bọ xít ngay trên tay mình, vì sẽ làm vết đốt trở nên nghiêm trọng hơn. Người dân chú ý dọn dẹp vệ sinh giường, tủ... để loại trừ trứng nở thành ổ bọ xít hút máu phát tán.
Để diệt loại bọ xít hút máu, ngoài việc giết chúng bằng phương pháp thủ công, có thể sử dụng các hóa chất dùng trong y tế như: Fendona 10SC, ICON 10 WP (các loại hóa chất diệt côn trùng thuộc nhóm pyrethroid), phun trong nhà và xung quanh nhà. Ngoài ra nên chú ý đến trứng để diệt tận gốc, bằng cách thu lại cho vào túi và đốt chúng.
<>-Để phòng, chống bọ xít hút máu, mỗi người nên thường dọn dẹp nhà cửa, gầm giường, phòng ngủ, mở cửa cho ánh nắng chiếu vào. Nếu phát hiện trong nhà có bọ xít hút máu thì nên tìm diệt chúng bằng cách dọn dẹp nhà cửa, gầm giường, dưới đệm phòng ngủ hoặc ban đêm thì tắt đèn và dùng đèn pin soi tìm diệt bọ xít và trứng bọ xít. Ở vùng đã phát hiện có bọ xít đốt hút máu thì nên ngủ màn và giắt màn cẩn thận để bọ xít không thể chui vào đốt người.


Cuộc sống được cưng chiều của chuột khổng lồ

Cuộc sống được cưng chiều của chuột khổng lồ


Con chuột lang Nam Mỹ được chủ nhà chăm sóc mỗi ngày như thành viên trong gia đình. Nó được cùng tắm với chủ nhà, và chơi đùa với các loài vật khác.

Chuột lang tên có tên là Gary. Chủ của nó là bà Melanie Typaldos, 57 tuổi, và chồng Richard Loveman, 54 tuổi, sống ở thành phố Buda, bang Texas, Mỹ.

Chuột lang Nam Mỹ hiện là loài gặm nhấm lớn nhất thế giới, chúng sống được cả ở trên cạn và dưới nước. Đến tuổi trưởng thành, chúng có thể nặng tới hơn 60 kg, thậm chí từng có con chuột lang nặng hơn 100 kg.

Thức ăn của chuột lang là vỏ cây, hoa quả, thủy sinh. Ở Mỹ, nếu ai đó muốn nuôi chuột lang trong nhà thì phải được chính quyền cấp phép. Tuổi thọ của chuột lang là từ 9 đến 12 năm nếu trong điều kiện tự nhiên, và 3 đến 4 năm trong điều kiện nuôi nhốt.

Wednesday, June 19, 2013

Giải mã những điều kiêng kị về rắn độc

Bị rắn cắn thì cấm đi vô nhà, cấm qua cầu. Bị rắn cắn đã chữa lành, chớ nên ăn đậu xanh, coi chừng mất mạng. Rượu rắn quý không phải ở tam xà, ngũ xà hay cửu xà, mà là ngâm với bao nhiêu rượu. Cố đại đại tá Trần Văn Dược (chủ trại rắn Đồng Tâm) lý giải những vấn đề này một cách rất khoa học...

Chữa lành rắn cắn vẫn chết vì ăn đậu xanh

Đại tá Trần Văn Dược kể có lần một nạn nhân bị rắn độc cắn, đến trại Đồng Tâm thì tim đã ngừng đập nhưng ngực còn ấm. Ông dùng mật rắn hổ cấp cứu, người này dần dần hồi phục. Sau đó ông căn dặn nhiều lần là trong vòng 6 tháng, tuyệt đối không được ăn đậu xanh.

Mấy ngày sau, điện thoại cấp báo người bệnh đã trở nặng, hôn mê sâu rồi đột tử. Truy nguyên nhân, được biết sáng đó người bệnh đi ra ngoài, ăn cháo lòng, trong đó có giá (mầm của đậu xanh).

Theo giải thích của ông chủ trại rắn, bước đầu, mật rắn chỉ có tác dụng phong tỏa chất độc của nọc trong người (lúc này đã nằm sâu trong lục phủ ngũ tạng), không cho nó gây hại, cần phải có thời gian dài để hóa giải, đào thải dần dần.


Đậu xanh lại có dược tính giải độc, đối kháng với mật rắn, nên khi ăn đậu xanh, tác dụng phong tỏa của mật rắn không còn nữa, nọc rắn lại phát huy tác dụng. Lúc này nó đã nằm sâu trong các bộ phận quan yếu của cơ thể nên người bệnh chết, không cách gì cứu chữa.

Nhầm lẫn chết người vì gặp những con rắn… sún răng

Về những quan niệm kiêng cữ của dân gian như bị rắn cắn không được vô nhà, không được đi qua cầu…, nhiều người cho là mê tín, vô lý. Đại tá Trần Văn Dược lại cho rằng các quan niệm này có cơ sở khoa học, nhưng do người ta chỉ thấy hiện tượng, không lý giải được bản chất nên mới nói hoang đường.

Theo giải thích của ông, rắn càng độc, tốc độ lan tỏa của nọc rắn càng nhanh, tác động càng mạnh. Điều trị rắn cắn, thời gian là yếu tố quyết định, đã phát hiện rắn cắn phải sơ cứu và đưa đi cứu chữa ngay mới có cơ may sống sót. 

Những người được đưa đi cứu chữa ngay, tỉ lệ sống cao hơn những người rề rà, rắn cắn ngoài đồng, đem về nhà thay quần áo rồi mới đi trị, hoặc chờ đi rước thầy về. Dân gian so sánh hai tỉ lệ này rồi gút lại thành điều cấm kỵ.

Bị rắn cắn, không được đi qua cầu có lý do sau: Nếu vết cắn được ngâm trong nước, một phần nọc rắn sẽ bị hòa tan, hàm lượng nọc rắn thấm vào cơ thể sẽ giảm đi. Ngày xưa đường sá ít, nhiều kênh rạch, chưa có cầu, những trường hợp bị rắn cắn mà lội sông, kênh rạch đi điều trị, tỉ lệ sống sót sẽ cao hơn những người đi trên bờ, nên người ta nghĩ đến chuyện gặp cầu thì không được đi qua, mà phải… lội nước.

Câu chuyện rắn “sún răng” cũng là phát hiện thú vị của ông chủ trại rắn: Dân gian thường xem dấu vết cắn để đoán rắn lành hay rắn độc. Thông thường, răng rắn lành có 3 dấu hình tam giác. Răng rắn độc có hai dấu. Vết cắn một dấu là của các loại côn trùng khác. 

Ấy vậy mà có nhiều người chết oan vì rắn độc cắn chỉ có một dấu răng. Nhiều thầy thuốc non tay, nhìn thấy một dấu răng, cho là con vật khác cắn nên lơ là, bỏ qua. Vì sao?. Kinh nghiệm sai, hay có loại rắn độc đặc biệt chỉ có một răng?.

Tất cả rắn độc đều có hai răng nanh rỗng ruột nối liền với tuyến nọc trong vòm họng. Khi cắn, nọc rắn được bơm vào hai răng nanh và truyền vào cơ thể người. Trong điều kiện tự nhiên, nhiều lúc rắn chiến đấu với những sinh vật khác. Ranh nanh của rắn sắc bén nhưng giòn, dễ gãy, nếu cắn phải những vật cứng hơn sẽ bị gãy răng và có những con rắn độc bị sún chỉ còn một răng. Người ta dễ chết vì những sai lầm tai hại này.

Tam xà, ngũ xà hay cửu xà?

Lâu nay, dân gian truyền tụng những món rượu rắn bổ dưỡng như: Tam xà đởm, Ngũ xà nhất điểu, Cửu xà nhất điểu… khả năng bổ dưỡng cường dương, bổ thận… Trong đó Tam xà là hai rắn độc một rắn trung; Ngũ xà là bốn rắn độc, một rắn trung với con bìm bịp; Cửu xà là chín loại rắn độc…

Tuy nhiên, người có kinh nghiệm lâu năm cho rằng cái quý nhất trong rượu rắn không phải ở thịt, xương mà chính là nọc rắn. Thịt rắn hổ là món nhậu ngon nhưng về dinh dưỡng, dược tính thì cũng tương tự thứ thịt khác.

Giá trị của rượu rắn không phải ở chỗ bổ dưỡng mà chủ yếu là giải độc. Uống rượu rắn chừng mực điều hòa sẽ giúp cơ thể tẩy độc, có lợi cho gan thận, từ đó tiêu hóa tốt, giúp cơ thể mạnh khỏe.

Vậy Tam xà, Cửu xà, Ngũ xà cái nào bổ hơn, có phải nhiều rắn hơn là quý?. Theo quan điểm của đại tá Trần Văn Dược: “Cái chính không phải là bao nhiêu con rắn, mà là ngâm với bao nhiêu rượu?. Ít rắn mà ngâm với lượng rượu vừa phải thì vẫn tốt hơn nhiều rắn ngâm với quá nhiều rượu. Chín con rắn ngâm 20 – 30 lít rượu, sao bằng một con ngâm một lít?”.

Đại tá Trần Văn Dược sinh năm Kỷ Tỵ 1929 là năm rắn, rồi cũng đúng năm Kỷ Tỵ 1988 ông bị rắn cắn, mất tròn đúng 60 năm tuổi. Chính ông là bậc thầy bắt rắn, gọi rắn, đuổi rắn và chữa trị rắn cắn từ những năm chiến tranh đến khi lập ra Trại rắn Đồng Tâm, thế nhưng ông mất cũng vì rắn cắn… mà không thể cứu chữa được.